ETS2 a ogrzewanie – co to oznacza dla właścicieli kotłów na biomasę?

O sposobie ogrzewania domu coraz częściej decyduje nie tylko cena samego urządzenia czy paliwa, ale również przepisy związane z emisją CO₂. Jedną z najważniejszych zmian najbliższych lat będzie ETS2, czyli nowy europejski system handlu uprawnieniami do emisji obejmujący między innymi paliwa wykorzystywane do ogrzewania budynków.

W pierwotnych założeniach system miał rozpocząć pełne działanie w 2027 roku. W marcu 2026 roku Unia Europejska formalnie przesunęła jego uruchomienie o rok. Według obowiązujących obecnie przepisów ETS2 ma zacząć w pełni funkcjonować w 2028 roku.

Co oznacza ETS2 dla właścicieli domów ogrzewanych gazem, olejem czy węglem? I jak na tym tle wygląda ogrzewanie pelletem oraz inną biomasą?

Co to jest ETS2?

ETS2 to odrębny od obecnego EU ETS system handlu emisjami, obejmujący przede wszystkim:

• budynki,
• transport drogowy,
• część mniejszych sektorów przemysłowych, które nie są objęte dotychczasowym ETS.

Celem systemu jest ograniczenie emisji CO₂ poprzez nadanie im ceny.

Ważne jest jednak jedno: właściciel domu nie będzie sam kupował uprawnień do emisji na giełdzie. Obowiązek rozliczania emisji będzie spoczywał na podmiotach wprowadzających paliwa na rynek, czyli m.in. dostawcach paliw. To one będą kupowały odpowiednią liczbę uprawnień odpowiadającą emisjom generowanym przez sprzedawane paliwa.

W praktyce koszt uprawnień może zostać częściowo lub w całości uwzględniony w cenach paliw płaconych przez odbiorców. Dlatego temat cen ogrzewania po wprowadzeniu ETS2 jest istotny przede wszystkim dla właścicieli budynków korzystających z paliw kopalnych.

Kiedy ETS2 zacznie obowiązywać?

To szczególnie ważne, ponieważ w wielu starszych artykułach nadal można znaleźć informację o 2027 roku. Jest ona już nieaktualna. 11 marca 2026 roku przyjęto rozporządzenie UE 2026/667, które przesuwa rozpoczęcie funkcjonowania ETS2 o rok. Aktualny termin pełnego uruchomienia systemu to 2028 rok.

Aukcje uprawnień ETS2 mają natomiast rozpocząć się wcześniej – od 2027 roku – aby przygotować rynek przed rozpoczęciem właściwego systemu.

Jakie paliwa grzewcze odczują ETS2?

Największe znaczenie system będzie miał dla paliw kopalnych wykorzystywanych do ogrzewania.

Dotyczy to przede wszystkim:

• gazu ziemnego,
• oleju opałowego,
• węgla i paliw węglowych,

a także innych paliw kopalnych wykorzystywanych w sektorach objętych ETS2.

Ich spalanie powoduje emisję kopalnego CO₂, dlatego dostawcy paliw będą musieli uwzględnić odpowiednią liczbę uprawnień. Im więcej CO₂ przypada na jednostkę energii zawartej w paliwie, tym większe znaczenie może mieć koszt emisji. Nie oznacza to jednak, że można dziś podać jedną pewną kwotę, o którą w 2028 roku wzrośnie rachunek za ogrzewanie.

O ile ETS2 podniesie ceny ogrzewania?

Nie ma jednej ustalonej „opłaty ETS2”. Cena uprawnień będzie kształtowana na rynku, a system posiada mechanizmy mające ograniczać nadmierne wahania cen. W 2026 roku instytucje UE uzgodniły dodatkowe rozwiązania wzmacniające rezerwę stabilności rynkowej przed pełnym uruchomieniem ETS2.

Można jednak zobaczyć sam mechanizm na prostym przykładzie.

Standardowe współczynniki emisji wykorzystywane w regulacjach UE wynoszą około:

• 56 t CO₂/TJ dla gazu ziemnego,
• 74 t CO₂/TJ dla oleju napędowego i zbliżonych produktów naftowych,
• jeszcze więcej dla wielu rodzajów węgla.

Dla oleju gazowego/diesla oficjalny współczynnik referencyjny wynosi 74,1 t CO₂/TJ.

Przy hipotetycznej cenie uprawnienia wynoszącej 45 euro za tonę CO₂ koszt samej emisji odpowiadałby więc w przybliżeniu kilku euro za każdy GJ energii zawartej w paliwie.

To właśnie ten koszt może znaleźć odzwierciedlenie w cenie końcowej paliwa. Rzeczywisty wpływ na rachunek gospodarstwa domowego będzie jednak zależał od ceny uprawnień, cen samego paliwa, podatków, marż, sprawności źródła ciepła oraz zużycia energii.

A co z pelletem i biomasą?

W przypadku biomasy sytuacja wygląda inaczej niż w przypadku paliw kopalnych. Przepisy EU ETS przewidują możliwość zastosowania zerowego współczynnika emisji CO₂ dla biomasy, jeżeli spełnia ona wymagane kryteria zrównoważonego rozwoju oraz ograniczenia emisji gazów cieplarnianych – tam, gdzie kryteria te mają zastosowanie.

Oznacza to, że kwalifikująca się biomasa nie jest obciążana kosztem emisji kopalnego CO₂ w taki sam sposób jak gaz, olej czy węgiel.

To istotna różnica dla właścicieli kotłów na pellet.

Nie należy jednak upraszczać tego do stwierdzenia, że pellet nigdy nie będzie miał nic wspólnego z ETS2.

Przepisy dotyczące zerowego współczynnika dla biomasy są powiązane z zasadami dotyczącymi jej pochodzenia i zrównoważonego charakteru. Biomasa niespełniająca wymaganych kryteriów może być traktowana inaczej.

Czy pellet przez ETS2 stanie się tańszy?

Nie ma podstaw, aby zakładać, że sam ETS2 automatycznie spowoduje spadek ceny pelletu. Cena pelletu zależy od wielu innych czynników:

• ceny surowca drzewnego,
• kosztów energii potrzebnej do produkcji,
• kosztów transportu,
• wynagrodzeń,
• podaży i popytu,
• sezonowości,
• jakości i certyfikacji paliwa.

ETS2 może natomiast zmienić relację kosztową między biomasą a paliwami kopalnymi.

Jeżeli do ceny gazu, oleju lub węgla zostanie w większym stopniu włączony koszt emisji CO₂, a kwalifikująca się biomasa zachowa zerowy współczynnik emisji w systemie, różnica w kosztach poszczególnych paliw może wyglądać inaczej niż obecnie.

Nie oznacza to jednak gwarancji, że pellet będzie zawsze najtańszą metodą ogrzewania.

Co ETS2 oznacza dla obecnego właściciela kotła na pellet?

Dla osoby, która już ogrzewa dom pelletem, wejście ETS2 nie powinno oznaczać takiego samego bezpośredniego mechanizmu wzrostu kosztu emisji jak w przypadku paliw kopalnych, pod warunkiem że stosowana biomasa kwalifikuje się do odpowiedniego traktowania zgodnie z przepisami. Koszty ogrzewania pelletem nadal mogą się jednak zmieniać.

Droższy transport, energia elektryczna używana przy produkcji, koszty suszenia drewna czy ogólne zmiany cen na rynku biomasy mogą wpływać na cenę jednej tony pelletu niezależnie od ETS2.

Dlatego prawidłowe stwierdzenie brzmi:

ETS2 może zwiększyć koszt korzystania z paliw kopalnych, ale nie oznacza zamrożenia ceny biomasy.

Gaz, olej, węgiel czy pellet – jak zmieni się sytuacja?

Najważniejsza różnica po uruchomieniu ETS2 będzie dotyczyć sposobu wyceny emisji CO₂.

* jeśli spełnione są odpowiednie wymagania wynikające z regulacji UE.

Dlatego przy analizowaniu przyszłych kosztów ogrzewania warto przestać patrzeć wyłącznie na dzisiejszą cenę paliwa. Coraz większe znaczenie może mieć również jego emisyjność i sposób traktowania przez europejski system handlu emisjami.

Czy warto przez ETS2 zmieniać ogrzewanie już dziś?

Sam ETS2 nie powinien być jedynym kryterium wyboru źródła ciepła.

Przed modernizacją kotłowni warto wziąć pod uwagę również:

• zapotrzebowanie energetyczne budynku,
• stan izolacji,
• posiadaną instalację grzejnikową lub podłogową,
• dostęp do paliwa,
• koszt inwestycji (w tym możliwe dofinansowanie z programu Czyste Powietrze),
• komfort obsługi,
• dostępność miejsca na kotłownię i paliwo,
• koszty serwisowania,
• przewidywany okres użytkowania urządzenia.

W starszym budynku z istniejącą instalacją wysokotemperaturową inne rozwiązanie może być racjonalne niż w nowym, bardzo dobrze ocieplonym domu – dlatego wybór między kotłem na pellet a pompą ciepła zawsze zależy od konkretnego budynku. ETS2 jest więc jednym z dodatkowych czynników ekonomicznych, które należy uwzględnić przy analizie kosztów ogrzewania na kolejne lata.

ETS2 i biomasa – podsumowanie

ETS2 zacznie w pełni funkcjonować od 2028 roku, a nie – jak zakładano wcześniej – od 2027. System obejmie emisje związane między innymi z wykorzystywaniem paliw w budynkach.

Właściciel domu nie będzie sam kupował uprawnień. Obowiązek będzie spoczywał na dostawcach paliw, jednak koszt emisji może być uwzględniany w cenie gazu, oleju opałowego czy węgla.

W przypadku biomasy przepisy przewidują zerowy współczynnik emisji, jeśli spełnione są odpowiednie wymagania dotyczące zrównoważonego rozwoju i redukcji emisji.

Dla właścicieli kotłów na pellet oznacza to przede wszystkim, że biomasa znajduje się w innej sytuacji regulacyjnej niż paliwa kopalne.

Nie oznacza to gwarancji niskiej ceny pelletu, ponieważ jego koszt nadal zależy od rynku.

ETS2 sprawia jednak, że przy porównywaniu źródeł ciepła w perspektywie kolejnych lat warto brać pod uwagę nie tylko dzisiejszą cenę paliwa, lecz również koszt emisji CO₂, który od 2028 roku stanie się dodatkowym elementem rynku paliw kopalnych.

FAQ – ETS2, ogrzewanie i pellet

Od kiedy ETS2 obejmie ogrzewanie domów?

Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami pełne funkcjonowanie ETS2 zostało przesunięte na 2028 rok.

Czy właściciel domu będzie musiał kupować uprawnienia ETS2?

Nie. System działa na poziomie dostawców paliw. To podmioty wprowadzające paliwa na rynek będą rozliczać odpowiadające im emisje.

Czy ETS2 obejmie gaz ziemny?

Tak. Paliwa kopalne wykorzystywane do ogrzewania budynków znajdują się w zakresie systemu.

Czy ETS2 obejmie węgiel i olej opałowy?

Tak – jako paliwa kopalne stosowane w sektorach objętych ETS2 będą powodowały konieczność rozliczenia związanych z nimi emisji CO₂.

Czy pellet będzie objęty ETS2?

Biomasa spełniająca odpowiednie kryteria może korzystać z zerowego współczynnika emisji CO₂. Nie należy jednak automatycznie zakładać, że każde dowolne paliwo określane jako biomasa otrzyma takie traktowanie.

Czy przez ETS2 pellet będzie tańszy od gazu?

Nie da się tego dziś zagwarantować. ETS2 wprowadza dodatkowy koszt emisji dla paliw kopalnych, ale końcowe ceny wszystkich paliw zależą również od wielu czynników rynkowych.